Algemene handleiding
Deze handleiding is bestemd voor docenten die de serie willen gebruiken in hun lessen. De serie is geschikt voor het oefenen van de luister- en spreekvaardigheid. Ook de schrijfvaardigheid van cursisten kan worden geoefend, door ze een samenvatting van een aflevering te laten schrijven.
Het niveau van vragen en opdrachten is afgestemd op cursisten die het basisniveau (CnaVT) bijna hebben bereikt en bijvoorbeeld Code Nederlands 2, Delftse Methode 2 enzovoorts hebben doorgewerkt.
Eén aflevering kan worden behandeld in een luister- en spreekles van anderhalf uur tot twee uur.
Het stramien van de les is als volgt.
Eerst bekijken en beluisteren de cursisten de aflevering, die 25 minuten duurt. Ondertussen beantwoorden ze de globale luister- en kijkvragen van het type waar / niet waar. Vervolgens stelt de docent vragen aan de cursisten. Hun antwoorden vormen samen een mondelinge samenvatting van de aflevering.
Daarna kijken de cursisten naar een of twee fragmenten uit de aflevering. Het gaat om fragmenten van enkele minuten, waarbij er luistervragen beantwoord moeten worden van meer gedetailleerde aard. Er kunnen ook invulvragen en antwoordvragen bij zijn.
Vervolgens kijken de cursisten opnieuw naar de fragmenten, maar nu met de tekst op papier erbij. De docent kan hier wijzen op verschillen tussen de schrijfwijze en de uitspraak van woorden, woordgroepen en zinnen. De cursisten kunnen dan vragen stellen over het taalgebruik in de fragmenten of in de rest van de aflevering. Ook kunnen ze om opheldering vragen van dingen die ze gezien hebben en niet goed begrijpen, bijvoorbeeld doordat hun kennis van de Nederlandse samenleving daarvoor te klein is.
De cursisten kunnen de fragmenten ook zelf voordragen, bijvoorbeeld door met elkaar de rollen te verdelen. Er zijn ook oefeningen met open vragen en uitgebreidere spreekoefeningen.
Tenslotte is er ruimte voor een gesprek naar aanleiding van de bekeken aflevering van 'Loenatik'.
Het volgende schema geeft een indruk van de benodigde tijd per onderdeel.
| 1 | 5' | Introductie van de les; toelichting. |
| 30' | Vragen bij EEN laten lezen. Aflevering bekijken/beluisteren en vragen beantwoorden. | |
| 5' | Antwoorden bespreken. | |
| 5' | Mondelinge samenvatting. | |
| 2/3 | 10' | Fragment(en) bekijken/beluisteren en vragen beantwoorden. |
| 5' | Antwoorden bespeken. | |
| 4 | 10' | Fragmenten(en) nogmaals beluisteren en tekst op papier meelezen. |
| 10' | Cursisten stellen vragen. | |
| 5 | 5' | Een fragment nogmaals beluisteren en tekst hardop meelezen. |
| 6 | 5' | Een fragment voordragen in paren of groepjes. |
| 7 | 15' | Conversatie. |
| 8 | 15' | Debatteren. |
Om alle onderdelen te behandelen hebt u in totaal twee uur nodig. Natuurlijk kunt u ook de gedeelte van het materiaal gebruiken. Behandelt u dan in ieder geval onderdeel 1 tot en met 4. Naar keuze kunt u de ene keer 5 en 6, en de andere keer 7 en/of 8 behandelen. Ook is het mogelijk, als de vragen van cursisten daar aanleiding toe geven, langer stil te staan bij bepaalde aspecten van een 'Loenatik'-aflevering. U kunt dan een klassegesprek voeren, bijvoorbeeld over overeenkomsten en verschillen in gewoonten en gebruiken tussen in wu land en Nederland. De onderdelen 4 (vragen cursisten) en 7 worden dan gecombineerd.
De vragen bij 1 t/m 3 zijn bedoeld als luistervaardigheidsoefening, maar bij het bespreken van de antwoorden kunt u natuurlijk meer doen dan alleen bespreken of het antwoord van een cursist goed of fout is. Gebruik de de vragen en antwoorden als uitgangspunt voor een gesprek. Als een cursist een fout antwoord heeft gekozen, kunt u vragen waarom hij dat antwoord heeft gekozen.
Een andere verwerkingsopdracht is een mondelinge samenvatting van de 'Loenatik'-aflevering. De cursisten kunnen daarbij in paren werken. Cursist A geeft een samenvatting van de eerste helft van de aflevering, cursist B luistert en zegt na afloop of de samenvatting juist was. Vervolgens vat cursist B de tweede helft samen en neemt cursist A de luisterrol over. Zo'n samenvatting zou na onderdeel 1 of onderdeel 4 kunnen volgen.
Een variant is de al eerder genoemde schriftelijke samenvatting. Deze opdracht zou als huiswerk meegegeven kunnen worden.
Hoe Loenatik te introduceren bij de cursisten?
Het is belangrijk om Loenatik duidelijk te introduceren bij de cursisten. De voorkennis hebben zij nodig om een aflevering goed te begrijpen. U kunt als volgt te werk gaan:- Verklaar de titel 'Loenatik'. Lunatic, een Engels woord, betekent krankzinnig of gestoord.
- Het is een komische televisieserie waarin ook met een aantal zaken gespot wordt. (Dit wordt nader uitgewerkt bij de handleiding per aflevereing.) Het leven in de psychiatrische inrichting 'Zonnedael' is dus geen realiteit!
- Schrijf de namen van de bewoners op het bord met hun karaktereigenschappen erachter:
Dr. Doolittle : is dol op dieren en huilt gemakkelijk De Majoor : praat in legertermen en door zijn pijp in zijn mond vaak moeilijk te verstaan. Fats : doet alsof hij invalide is en houdt van lekker eten. Bep Brul : is mannengek. Mw. De Haas : is chagrijnig, ontevreden en ze vindt het vervelend dat ze zo lang is. Zuster Ten hoeven : is de verpleegkundige en zorgt goed voor de patiënten. Dr. Bomhoff : is de directeur, maar vaak afwezig. - Geef de titel van de aflevering die u gaat draaien en vertel in het kort de inhoud.
- Besteed nu aandacht aan het luisteren.
Het is niet de bedoeling dat de cursisten alles letterlijk verstaan. Dat is onmogelijk.
Ook de docenten zullen niet alles kunnen verstaan.
De grote lijnen van het verhaal verstaan is voldoende.
De waar / niet waar-vragen helpen de cursisten bij het kijken en luisteren. - Laat de cursisten eerst de waar / niet waar-vragen doorlezen en zet vervolgens pas de video aan.
- Zorg ervoor dat de teller aan het begin van elke aflevering op 00 wordt gezet, anders heeft u problemen bij het vinden van de te bekijken afzonderlijke fragmenten. Zorg er altijd voor bij de voorbereiding van de les de tellerstand te noteren van deze fragmenten. Dat voorkomt veel zoektijd in de les.
